بی شک در کنار وجود منابع غني و موقعیت ممتاز اقتصادی استان بوشهر، میزان و چگونگی پیشرفت ما در هر کدام از سطوح  مورد اشاره سرنوشت  توسعه پایدار منطقه ای را رقم می زند. شایان توجه است که منظور نگارنده تحقق این موارد در وضعیت آرمانی نمی باشد بلکه مقصود پیشرفت نسبی در بستر زمان و برپایه شناخت و نیازهای اجتماعی است. مع الاسف تجربه تاریخی ،وضعیت و جایگاه استان بوشهر در سطح ملي نشان می دهد که  میزان بهره برداری بالفعل از اين نوع سرمايه اجتماعي در تمامی سطوح ذکر شده بسیار ضعیف و ناچیز بوده است . وضعیت موجود ما گواهی می دهد که:

اولاً: از وجود و حضور مستمر و فراگیر نهادهای مدنی توانمند ، پویا و مردم محوردر عرصه عمومی خبری نیست. احزاب سیاسی موجود در استان ما از پایگاه و گستره اجتماعی، ماهیت جمعی ،الزامات کار سیاسی و رفتار دمکراتیک بی بهره‌اند. فعاليتها حزبي مبتنی بر اخلاق سیاسی، برنامه معين ، نقد عملکردها ، گفتگو و هم اندیشی مدنی وجود خارجي ندارد. ظهور این احزاب غالباً در ایام رقابتهای انتخاباتی رخ مي‌دهد و تداوم و افول آنها نیز تابع نتیجه انتخابات مي باشد. بدين ترتيب كه اگر نتیجه وفق مراد و مقصد بود در دايره بسته سياست‌بازي خود سرگرم تقسيم غنائم می شوند و اگر نتیجه خلاف مراد بود به اغما فرو رفته و برای فرصتی دیگر به رویاپردازی سیاسی مشغول می شوند.  البته بازار دعواهای سیاسی  بویژه میان نیک فرجامان همیشه داغ است. با وجود تفاوتهاي اندك در احزاب و جریانات سیاسی راست و چپ اين رفتار وجه مشترك غالب آنهاست. البته براي اينكه از دايره انصاف خارج نشويم لازم است به حضور پويا و نقش انديشه‌ساز برخي جرايد و هفته‌نامه‌هاي استان كه تماماً غير حزبي هستند اذعان نمود.

ثانیاٌ ، تاكنون رویکرد و اراده‌اي جدی وعملی به کاربست روشهای مشارکتی و بهره گیری از  ظرفيت دانشي و توانمندیهاي كارشناسي استان درتهیه برنامه ها، سیاستها و تصمیم گیریها در سطح استان دیده نشده است. در این فضا خردورزی جمعی و مشاوره علمی جاي خود را به روشهای حاکی از آزمایش و خطا ، شعارپردازی و شاخص سازیهای سیاسی داده است . بعلاوه در تصمیم گیریها به مطالعات انجام شده بدنه کارشناسی دستگاههای اجرایی هم رجوع نمی شود. تصمیم گیریها بر پایه سنجش ، ارزیابی و بررسی های علمی نیست بلکه مبتنی بر  شیوه ها و مناسبات اداری و بوروکراسی پر پيچ و خم دولتی است. بعنوان نمونه تشکیلات گسترده‌ای كه در طول دو سه سال اخیر در استان ما تحت نام اطاق فکر براه افتاده است چه عملکرد و بروندادی از خود نشان داده است؟ بسته‌هاي سياستي پيشنهادي عرضه شده تاكنون چه بوده و چه سرانجامي داشته است؟ نتایج و پیامدهای برگزاری همایش بزرگ نخبگان استان در کجا و چه زماني خود را نشان داده یا نشان خواهد داد؟ نتیجه و برآیند برگزاری دو همایش سراسري تعامل با عسلویه چه بوده است؟ آیا راه‌اندازي این تشکیلات و برنامه های پرخرج (و البته لازم و مفید در صورت پرداختن به ضرورتها و موضوعات اساسي استان و دنبال نمودن آنها) تاکنون تأثیری بر مکانیزمهای تصمیم سازی و تصمیم گیری در استان داشته است؟       

ثالثاً : استان بوشهر تاکنون از جايگاه و نقشی شایسته اين مردم در نهادهای تصمیم گیری کلان برخوردار نبوده است. در این زمینه به اندازه کافی در مقاله اخیر اینجانب چاپ شده در هفته نامه نسیم جنوب شماره 499 بحث شده است و در اینجا نیازی به ذکر مجدد این موضوع نمی بینم.

 از دید نگارنده دلایل اصلی بروز این وضعیت ضعیف را باید در  عوامل زیر جستجو کرد:

1- بی اعتنایی به ضرورت سازماندهی و نهادمند نمودن رفتار سیاسی مردم در میان نخبگان و فعالان سیاسی .

2- گرایش به استفاده ابزاری و مصادره به مطلوب این سرمایه اجتماعی در شرایط خاص توسط جریان های موج‌سوار سیاسی موجود که هرچند ممکن است در ظاهر ائتلافی از نیروهای سیاسی باشد اما روش ها غالباً محفلی ، غیر دموکراتیک و ناپایدار است.

3-  مدیریت سنتی و محافظه کارانه که مسائل را از دایره محدود و زاویه بسته مناسبات اداری و بوروکراتیک رصد می کند و اعتقاد و گرایشی به استفاده از دیدگاههای خارج از نظام اداری موجود در فرآیند تصمیم سازی و تصمیم گیری قائل نبوده است.

پر واضع است که برون رفت از این وضعیت فقیرانه و سطح پایین ،به تعامل معنی دار نخبگان علمی و سیاسی استان، بازنگری و اصلاح روشهای عمل سیاسی و مدیریتی توسعه گرا و جامع نگر  در سطح استان نیازمند است . تحقق اين امور نيز به اراده جمعي تشكل‌هاي سياسي و غير سياسي موجود، دانشگاهها ، رسانه‌ها ، مطبوعات و همچنين توانمندي ، همت و ظرفيت مديريت ارشد استان بستگي خواهد داشت.  به اميد آن روز.....